Laguna - Bukmarker - „Svaki dan u godini“ Uvea Jonzona: Čitalačka Rubikova kocka - Knjige o kojima se priča
VestiIntervjuiPromocijeAkcijeKnjiževni klubPrikazi#knjigoljupci#TriRajkeVideoKolumneNagradeKalendar

„Svaki dan u godini“ Uvea Jonzona: Čitalačka Rubikova kocka

Čuvena tetralogija nemačkog pisca Uvea Jonzona počinje od avgusta do decembra 1967, i u njoj je – kao i u ostala tri nastavka – obrađen naslovni „svaki dan u godini“. Već po kombinaciji naslova i podnaslova (Iz života Gezine Krespal) naslućuje se sklonost autora dnevničkoj, ali i dokumentarnoj prozi. Na prvi pogled, Jonzonov tekst uvodi čitaoca u svakodnevne zabeleške glavne, tek imenovane junakinje, koja ima trideset pet godina i poreklom je iz Meklenburga, regije u tadašnjoj Demokratskoj republici Nemačkoj. U Njujorku, gde živi već šest godina i radi u banci, niže datume iz sadašnjosti otvarajući ih uglavnom citatima ili parafrazama iz Njujork tajmsa u doba rata u Vijetnamu. Osim što informiše o kraju šezdesetih godina, ona pokreće i priču iz prošlosti – o trijumfu i porazu nacionalsocijalista, sovjetskoj okupaciji DR Nemačke, sopstvenom ocu i sopstvenom begu iz matične države… čime se daje dvojak pogled: sočivom, na američke unutarnje i spoljnopolitičke događaje, a teleskopom, na nemačke i istočnoevropske. Na planu jezika, neizbežni novinski stil se meša sa maltene baroknim, džojsovskim, visoke značenjske gustine. Тakva podvojenost se, dakle, uklapa u strukturnu: u isti mah se prati priča o savremenosti i ona, istorijska.



Pominjanje dana u godini pokriva i događaje do kojih je došlo istog datuma, ali neke druge godine ili decenije. Na taj je način naznačeni vremenski okvir vrlo korisna alatka za pokazivanje i kategorizovanje zbivanja, u čemu se dnevnički žanr ispostavlja samo kao uslovni strukturni model romana. Njegove granice se neprestano prevazilaze i zaboravljaju, tim pre što se pripovedač katkad direktno obraća Gezini, a ona – posredstvom dijaloga, pisama, opisa, anegdota i slobodnih asocijacija, prepričavanja istorije i sadašnjosti – svojoj kćerki Mari. Time se dva ženska glasa prepliću, stvarajući složenu – u isti mah simbiotsku i konfliktivnu – vezu. Osim kćerki, Gezina se obraća i svom ocu, kog naziva po prezimenu, Krespal. Dok višegeneracijska istorija porodice postaje svojevrsni dramaturški vodič kroz nemačku istoriju, lik koji može biti smatran glavnim junakom priče iz prošlosti pojavljuje se i kao komentator, zajedno sa kćerkom, i dolazi do neobičnih vremensko-dijaloških promena.

Uprkos svojoj narativnoj kompleksnosti i prekidima koje namerno nameće pripovedač ili više njih, istorijski segment proze poprima kontinuitet i domet kakvim priča o sadašnjosti ne raspolaže. Kad uroni u dalju prošlost, čitalac stoga – kao i zbog Jonzonovog podrobnog dokumentarnog rada – makar isprva oseća neku vrstu olakšanja i uplovljavanja put jednosmernije narativne oaze. Osim toga, uranjanje u istoriju ne vodi samo pouci nego predstavlja pomoć u razumevanju sadašnjosti. Međutim, povesni i segmenti iz tadašnje aktuelnosti daleko su od toga da su jasno razgraničeni: većinom se ili mešaju, ili ukrštaju, dok se teme i opisani geografski prostori i vremena besomučno menjaju, kao i dužina/kratkoća priloga, a opšti diskontinuitet narasta.

Sve te raznolike elemente objedinjuje pripovedač, kao i čitalac kom je, što su stranice slobodnije napisane, s druge strane dato na volju da na svoj način tumači sadašnjost i prošlost; bezmalo kao da okreće Rubikovu kocku. Stoga se, posle izvesnog vremena, čitalac „Svakog dana u godini“ obreće u idealnoj poziciji: dok čita o Nemačkoj, ima nostalgiju za njujorškom pričom, a dok čita o Njujorku, želi da otkrije šta se desilo sa Gezininom porodicom u Nemačkoj.

Autor: Domagoj Petrović


Podelite na društvenim mrežama:

Povezani naslovi
dečji dani kulture od 4 do 6 aprila hoću knjigu, hoću igru  laguna knjige Dečji dani kulture od 4. do 6. aprila – Hoću knjigu, hoću igru!
06.04.2025.
I ovog aprila Laguna i Delfi knjižare organizuju Dečje dane kulture, manifestaciju inspirisanu najmlađim čitaocima, posvećenu promociji knjiga i čitanja kroz igru i zabavu. Dečji dani kulture 2...
više
veliki broj hitova za decu na dečjim danima kulture laguna knjige Veliki broj hitova za decu na Dečjim danima kulture
06.04.2025.
Tradicionalna manifestacija Dečji dani kulture održava se od 4. do 6. aprila 2025. u svim Delfi knjižarama, Laguninim klubovima čitalaca u Srbiji, Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini, kao i na sajtovima ...
više
dečji dani kulture još danas iskoristite sjajne popuste  laguna knjige Dečji dani kulture još danas! Iskoristite sjajne popuste!
06.04.2025.
Još samo danas imate priliku da budete deo Dečjih dana kulture i iskoristite sjajne popuste koji vas očekuju u svim knjižarama Delfi, Laguninim klubovima čitalaca u Srbiji, Crnoj Gori i Bosni i Herceg...
više
zanimljiv program tokom dečjih dana kulture u knjižari delfi skc laguna knjige Zanimljiv program tokom Dečjih dana kulture u knjižari Delfi SKC
05.04.2025.
Sjajne knjige, druženja sa piscima, zanimljive radionice, predstava Dečjeg kulturnog centra očekuju mališane tokom Dečjih dana kulture od 4. do 6. aprila 2025. u knjižari Delfi SKC.   U pet...
više

Naš sajt koristi kolačiće koji služe da poboljšaju vaše korisničko iskustvo, analiziraju posete sajtu na sajtu i prikazuju adekvatne reklame odabranoj publici. Posetom ovog sajta, vi se slažete sa korišćenjem kolačiča u skladu sa našom Politikom korišćenja kolačiča.